nguyen dinh luong nguyen dinh luong 1 nguyen dinh luong 2 nguyen dinh luong 3 nguyen dinh luong 4 nguyen dinh luong 5
    Hiệp Định Thương Mại
    Những Bài Viết
   Lượt Truy Cập
Đang online  : 3
Lượt thứ       : 72661

XÂY DỰNG TẦM NHÌN TOÀN CẦU ĐỂ HỘI NHẬP

XÂY DỰNG TẦM NHÌN TOÀN CẦU ĐỂ HỘI NHẬP

Tham luận tại Hội thảo "Hội nhập kinh tế quốc tế - 30 năm nhìn lại"

Do Tạp chí Cộng sản, Ban kinh tế Trung ương và Tỉnh ủy Quảng Ninh

tổ chức tại Quảng Ninh ngày 6/12/2014

Nguyễn Đình Lương

Nguyên Trưởng đoàn đàm phán

HĐTM Việt Nam - Hoa Kỳ

 Kính thưa…..

Hội thảo là được nói thoải mái, tranh luận thoải mái, để tìm ra cái đúng cái sai, cái hay, cái dở, riêng tôi đã có bài viết "Để hội nhập kinh tế thành công hơn" trong tập kỷ yếu hội thảo đang trong tay quý vị., tôi chỉ xin phép nói một vài ý ngắn để giải thích cho những điều tôi viết trong đó.

Thưa quý vị!

Nhận thức về hội nhập kinh tế ở Việt Nam hôm nay là như sau:

Nghị quyết 07 của Bộ chính trị về Hội nhập kinh tế ghi "Mục tiêu của Hội nhập kinh tế là mở rộng thị trường, tranh thủ thêm vốn, công nghệ, kiến thức quản lý, đẩy mạnh CNH-HĐH theo định hướng XHCN, thực hiện dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh"

Nghĩa là coi hội nhập là phần bổ sung quan trọng để Việt Nam ta phát triển kinh tế trên cơ sở nội lực là quyết định.

Đại hội Đảng lần thứ X tiến một bước sâu hơn, cụ thể hơn trên cơ sở những thành quả đã đạt được trong hội nhập và Nghị quyết X ghi "Chủ động, tích cực hội nhập kinh tế sâu hơn, đầy đủ hơn với khu vực và thế giới. Thực hiện có hiệu quả các cam kết với các nước, các tổ chức quốc tế về thương mại, đầu tư và các hình thức khác".

Đại hội XI giữ nguyên quan điểm Đại hội X, có lưu ý thêm về tính độc lập của nền kinh tế và ghi "Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, đồng thời giữ vững, tăng cường tính độc lập tự chủ của nền kinh tế".

Tóm lại tôi hiểu quan điểm của Đảng ta là hội nhập trên ba nguyên tắc:

1. Chủ động, tích cực hội nhập sâu hơn, rộng hơn, khai thác hội nhập tốt hơn.

2. Giữ vững độc lập tự chủ của nên kinh tế khi hội nhập

3. Trong phát triển kinh tế, nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng để giúp phát huy nội lực.

Tôi hiểu như thế và từ đó xin cho phép có một vài bình luận, comment để quý vị tham khảo.

Comment thứ nhất

Hội nhập kinh tế quốc tế là kết nối vào kinh tế toàn cầu hóa, Toàn cầu hóa là sự phát triển khách quan, là xu thế tất yếu của thời đại do bản chất xã hội của lao động và quan hệ con người. Nói bằng hình ảnh, toàn cầu hóa đang là một dòng chảy của thời đại.

Việt Nam không phải là khách qua đường, đứng trên bờ, xem dòng chảy đó là trong hay là đục, là chảy xiết hay lững lờ, cũng không phải là người bộ hành nhìn xem trong dòng chảy đó chỗ nào nước trong, nước sạch múc một gáo uống cho mát lòng, giải cơn khát.

Nền kinh tế Việt Nam hôm nay đang là những tia nước trong dòng chảy đó, cũng đang dồi lên, dập xuống cùng dòng chảy.

Không thể có một dòng chảy riêng cho kinh tế Việt Nam, Vậy ta đặt vấn đề xây dựng cho Việt Nam một nền kinh tế độc lập, tự chủ, kể cả theo khái niệm cũ (đủ sức tự trang trải), kể cả theo khái niệm mới (đủ sức cạnh tranh) hôm nay, được hiểu là thế nào ? có đúng không ? có làm được không? có siêu hình không?

Vấn đề xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ được đặt ra ở Việt Nam lâu lắm rồi, nó là tư duy của thời địch là địch, ta là ta, cái thời mà bất cứ trò chơi gì trên sân tư bản ta đều phải cảnh giác, đề phòng. Ta dị ứng và hôm nay vẫn còn dị ứng cả với kinh tế thị trường, với tự do hóa thương mại, với toàn cầu hóa kinh tế, ta cảnh giác đến mức một nhà lý luận cao cấp của Việt Nam (chỉ có ở Việt Nam) cứ khăng khăng đòi xét lại tính giai cấp của toàn cầu hóa hôm nay, khăng khăng đòi phải chờ một cuộc toàn cầu hóa do giai cấp vô sản lãnh đạo khi đó Việt Nam mới tham gia (may quá là cụ đã về hưu).

Gần đây nhiều người muốn nhấn mạnh độc lập tự chủ vì cho rằng tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa kinh tế như những cái bẫy sập, ta phải tránh né, phải đề phòng.

Toàn cầu hóa kinh tế, tự do hóa thương mại là sản phẩm thời đại, nó đem lại cơ hội cho bao quốc gia phát triển ngoạn mục. Là người cộng sản tại sao ta phải sợ, phải tránh? tại sao ta không coi đó là cơ hội để khai thác đưa đất nước phát triển?

Comment số 2

Trong nền kinh tế toàn cầu hóa không có kinh tế độc lập. Tất cả đều trong chuỗi giá trị toàn cầu. Mỗi nền kinh tế quốc gia, lớn hay bé đều là những bộ phận cấu thành được sắp xếp ở những vị trí cao thấp khác nhau trong chuỗi gia trị, tùy trình độ và sức mạnh của nền kinh tế đó.

Kinh tế Mỹ, số 1 thế giới, không phải là một nền kinh tế độc lập. Nếu không có thị trường thế giới thì không có kinh tế Mỹ hôm nay. Thị thường thế giới càng mở, càng thoáng, kinh tế Mỹ càng mạnh và ngược lại. Kinh tế Mỹ hôm nay là kinh tế kết nối với toàn cầu.

Kinh tế Trung Quốc, thứ hai thế giới cũng vậy, không còn là một nền kinh tế độc lập. Nếu không thò chân vào được thị trường Mỹ, thị trường châu Âu, Nhật Bản thì không thể có chương trình 4 hiện đại hóa, không có tốc độ tăng trưởng trên 10%/năm liên tục trong mấy thập kỷ và hiện nay trên 64% hàng xuất khẩu của Trung Quốc là của các công ty nước ngoài.

Việt Nam ta càng không thể có kinh tế độc lập.

Có cái đáng giá nhất cho đến ngày hôm nay là nhà máy lọc dầu Dung Quất, đang chuẩn bị bán cho nước ngoài 49% cổ phần. Sau đó rồi còn bán tiếp, cổ phần hóa tiếp (cổ phần hóa cũng là bán, bán trong nước, bán cho cả nước ngoài). Rồi hình thành hệ thống doanh nghiệp kết nối. Kinh tế Việt Nam đang dần kết nối vào cái chuỗi giá trị, và đó là xu thế thời đại. Thêm nữa, trong kinh tế toàn cầu hóa, cạnh tranh khốc liệt, ngày càng khốc liệt, phải là kinh tế tư nhân mới có thể có hiệu quả, chùa nhiều sãi không ai thắp hương là chùa không thiêng.

Các loại máy móc, thiết bị, vật tư cho công nghiệp, nông nghiệp ta đều phải nhập khẩu… Năm sau sản xuất mấy triệu chiếc áo, mấy triệu chiếc quần, mấy triệu đôi giày vải-còn chờ các đại gia bên Mỹ, bên Âu gửi đơn đặt hàng (không phải chờ bộ chủ quản giao chỉ tiêu pháp lệnh). Năm sau xuất khẩu mấy chục triệu chiếc điện thoại cầm tay, đang chờ ông Chủ tịch Samsung tính toán và ra quyết định. Tất cả đang ràng buộc chặt chẽ với thị trường thế giới.

Thế giới đang đua nhau đón dòng chảy toàn cầu hóa, đang đua nhau kết nối vào chuỗi giá trị toàn cầu, khắp nơi đâu cũng thấy đàm phán và ký kết các Hiệp định mậu dịch tự do. Đó là con đường Việt Nam đang đi và sẽ đi đến tận cùng.

Comment số 3.

Trong kinh tế toàn cầu hóa, rất khó tách biệt giữa nội lực và ngoại lực, lại càng khó hơn khi xác định thế nào là nội lực quyết định và ngoại lực quan trọng.

Nội lực và ngoại lực là hai khái niệm mang định tính nhiều hơn và rất khó định lượng.

Nội lực ngày nay, con người là lớn nhất, nhất là khi con người được đào tạo, được trang bị kiến thức khoa học công nghệ. Con người được gắn chíp thì không có thước nào, cân nào đo được, mà ngoại lực lại chi phối bằng cơ chế thị trường, bằng sức hút lợi nhuận, nó như một ma lực, rất khó tóm bắt.

Hôm nay đầu tư nước ngoài chiếm gần 20% GDP và trên 63% xuất khẩu của Việt Nam. Vậy chiếm đến bao nhiêu % GDP và bao nhiêu % xuất khẩu thì ta phải dừng lại để cho nội lực giữ vai trò quyết định ?

Ta không thể bảo với ông Samsung rằng, ông Samsung, ông đã đưa vào 10 tỷ đô la rồi, ông  chỉ được đưa thêm 10 tỷ nữa thôi, còn lại để cho nội lực Việt Nam chiếm vai trò quyết định. Ông Samsung sẽ lễ phép thưa rằng: Thưa ông Việt Nam ngàn năm văn hiến, Samsung không vào vùng phong cảnh hữu tình nhưng nhạy cảm an ninh quốc phòng như ở Cửa Khẻm, đèo Hải Vân, Samsung không làm ô nhiễm môi trường, không vi phạm luật pháp Việt Nam thì không ai cấm được Samsung vào. Samsung còn vào nữa khi mà thị trường thế giới còn thích xài điện thoại Samsung và Việt Nam còn có nhiều kỹ thuật viên tốt, giá rẻ. Kinh tế toàn cầu hóa không có rào cản. Samsung đang kết nối với cả thế giới hay là nói cả thế giới đang kết nối với Samsung cũng được.

Vậy thì ta đưa ra nguyên tắc nội lực quyết định, ngoại lực quan trọng là để làm gì ? có thực tế không ? có thực hiện được không? có làm khó cho ta không?

Comment số 4.

Toàn cầu hóa kinh tế diễn ra đồng khắp, phải có một tầm nhìn toàn cầu với một hệ tư duy toàn cầu hiện đại mới nhận diện được xu thế phát triển của nó và các quy luật vận hành của nó, nhận dạng được những tác động tích cực và tiêu cực của nó.

Làm chiến lược kinh tế thời nay kể cả tầm vĩ mô và cấp vi mô, chỉ lấy tín hiệu thị trường của thị trường 90 triệu người đất Việt thì sẽ bế tắc. Phải tóm bắt được cả tín hiệu thị trường toàn cầu hóa ở cả khu vực và cả thế giới, tín hiệu tử những nền kinh tế kết nối, từ những chuỗi giá trị, mà thị trường này lại rất phức tạp, đa dạng, luôn thay đổi. Chiến lược kinh tế thời nay là chiến lược kết nối, là chiến lược xây dựng chuỗi giá trị.

Muốn kết nối vào kinh tế toàn cầu, chỉ có mấy ông ngồi văn phòng ở Hà Nội thì không làm được, nó phải là công việc của mọi ngành, mọi cấp, mọi người, mọi doanh nghiệp. Muốn cho mọi người tham gia, Nhà nước phải trang bị kiến thức cho họ, cho họ biết toàn cầu hóa kinh tế là gì, đâu là cơ hội, đâu là thách thức, khôn đâu mà tìm, họa đâu mà tránh, hướng dẫn cho họ làm gì và làm thế nào để đón bắt được cơ hội, để tránh được tình trạng chỉ có thua mà không có thắng, để giảm bớt rủi ro, thua thiệt.

Tình hình hiện nay là để mặc dân tự bơi, doanh nghiệp tư bơi, có nơi doanh nghiệp chết như rạ vì hội nhập, vì cạnh tranh không nổi với các công ty nước ngoài ngay trên đất minh, chẳng hạn ngành chăn nuôi đang kêu cứu. Doanh nghiệp nước ngoài, kể cả doanh nghiệp Đông Nam Á đến đây đang thành công vì họ đã được tôi luyện trong môi trường cạnh tranh của kinh tế thị trường, họ nhìn thấy được, đánh giá được thị trường và họ có kiến thức kinh doanh. Doanh nghiệp Việt Nam vừa nhỏ yếu vừa là gà nuôi nhốt trong chuồng.

Chuỗi giá trị toàn cầu đang lan tỏa, việc làm quan trọng và khẩn trương hiện nay là tạo dựng những tiền đề vật chất cho sự lan tỏa đó được suôn sẻ và nhanh chóng, là tạo ra sức đề kháng chống những tác động tiêu cực. Đó là gì?

Đó là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế (không phải chỉ đúc một rổ tiến sĩ để chia phát cho các ban ngành).

Đó là xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng: hạ tầng giao thông, hạ tầng viễn thông, hạ tầng truyền thông, và hệ thống quản lý hành chính thống suốt.

Đó là hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống pháp luật áp dụng cho nền kinh tế toàn cầu hóa.

Cùng với việc tạo thuận lợi cho sự lan tỏa các chuỗi giá trị toàn cầu, ta sẽ có chính sách, kế sách để sao cho, quá trình kết nối kinh tế, quá trình tham gia các chuỗi giá trị cũng là quá trình kinh tế Việt Nam phát triển tốt, nâng cao sức cạnh tranh, là quá trình hình thành và trưởng thành mạng lưới doanh nghiệp, doanh nghiệp kết nối, kết nối trong, kết nối ngoài trong tất cả các lĩnh vực kinh tế.

Thưa quý vị!

30 năm hội nhập kinh tế quốc tế, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân ta làm một cuộc cách mạng: từ bỏ kinh tế kế hoạch bao cấp bế tắc để chuyển sang kinh tế thị trường, giải phóng sức sản xuất. Nay Đảng ta lại dẫn dắt đi tiếp con đường vào kinh tế toàn cầu hóa, phù hợp với tiến trình của lịch sử, tạo ra một cuộc bứt phá mới cho nền kinh tế Việt Nam, đưa đất nước ta tiến bước cùng thời đại.

Xin cảm ơn!

Xin chúc Hội thảo thành công tốt đẹp


      Giới Thiệu

TÁC GIẢ

    NGUYỄN ĐÌNH LƯƠNG

Sinh năm: Canh Thìn 1940
Quê Quán: Làng Thịnh Lạc, xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Chỗ ở hiện nay: 179 Đặng Tiến Đông, Gò Đống Đa, Hà Nội
Có thâm niên hơn 20 năm đàm phán thương mại cấp Chính phủ, bắt đầu là các Hiệp định với Liên Xô, với tất cả các nước Xã hội chủ nghĩa, sau đó là với các nước khác như Xin-ga-po, Ca-na-đa, Na Uy, Thụy Sỹ,.. và kết thúc là Hiệp định Thương Mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ.

 
|
Hiệp Định Thương Mại Việt Nam - Hoa Kỳ
|
|

Thiết kế website