nguyen dinh luong nguyen dinh luong 1 nguyen dinh luong 2 nguyen dinh luong 3 nguyen dinh luong 4 nguyen dinh luong 5
    Hiệp Định Thương Mại
    Những Bài Viết
   Lượt Truy Cập
Đang online  : 3
Lượt thứ       : 72661

HỘI THẢO KHOA HỌC: ASEAN - VIỆT NAM - HOA KỲ: 20 NĂM HỢP TÁC VÀ PHÁT TRIỂN

HỘI THẢO KHOA HỌC

ASEAN - VIỆT NAM - HOA KỲ: 20 NĂM HỢP TÁC VÀ PHÁT TRIỂN

Trường Đại học Ngoại thương ngày 10/11/2015

 

Tham luận của Nguyễn Đình Lương

Nguyên Trưởng đoàn đàm phán HĐTM Việt Nam - Hoa Kỳ

 

Xin cảm ơn đã được đọc tập Kỷ yếu hội thảo gồm những bài viết công phu, súc tích, nhiều thông tin bổ ích, nhiều đánh giá xác đáng và đã vẽ lên những bức tranh đẹp, khá đẹp về quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ; Việt Nam - ASEAN.

Việc còn lại của những người bình luận như chúng tôi không còn nhiều. Tôi xin phép nêu một vài bổ sung cốt chỉ để cho bức tranh đậm màu hơn.

Bổ sung thứ nhất: Quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ, Việt Nam - ASEAN nằm trong dòng chảy toàn cầu hóa.

Toàn cầu hóa là sự phát triển khách quan, là xu thế tất yếu của thời đại do bản chất xã hội của lao động và quan hệ con người. Nói bằng hình ảnh, toàn cầu hóa đang là dòng chảy thời đại, một dòng chảy có sức cuốn trôi mọi vật cản trên đường.

Không còn ai đứng ngoài dòng chảy. Nền kinh tế Việt Nam hôm nay đang dồi lên dập xuống trong dòng chảy. Kinh tế các nước ASEAN cũng đang trong cùng dòng chảy đó.

Khác với Việt Nam và ASEAN, với sức mạnh vượt trội của mình, người Mỹ đang tìm cách nắn cho dòng chảy, chảy nhanh hơn mạnh hơn để họ khai thác được nhiều hơn năng lượng của dòng chảy.

Mọi quốc gia, mọi nền kinh tế đang trôi cùng dòng chảy toàn cầu hóa, và cũng đang cố tìm cách khai thác năng lượng của dòng chảy. Tất nhiên, ai mạnh hơn, giỏi hơn, nhanh hơn thì khai thác được nhiều hơn.

Và đó cũng là tình trạng chung trong mối quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ, Việt Nam - ASEAN.

Bổ sung thứ hai: Quan hệ kinh tế thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ, Việt Nam - ASEAN đang được vận hành trên cùng một khung pháp lý, khung pháp lý WTO. đây có mấy điều cần phải nói rõ:

1. Khung pháp lý WTO được thiết kế trên nền tảng nền kinh tế thị trường. Kinh tế thị trường là kinh tế vận hành theo quy luật cung cầu, mục đích là lợi nhuận, động lực là cạnh tranh.

Muốn có lợi nhuận, phải cạnh tranh, cạnh tranh quyết liệt. Trên thị trường Hoa Kỳ, trên thị trường ASEAN, trên thị trường Việt Nam đều cạnh tranh ác liệt.

- Hoạt động của WTO với mục tiêu giúp nền kinh tế thế giới ngày càng thông thoáng hơn và nền thương mại thế giới ngày càng tự do hơn và cũng để hạn chế bởi những tiêu cực của nền kinh tế tự do WTO ràng buộc các quốc gia, các nền kinh tế lại trên mấy nguyên tắc.

- Nguyên tắc bình đẳng trong luật chơi

- Nguyên tắc luật pháp phải công khai, thống nhất, đồng bộ, ổn định

- Nguyên tắc các nền kinh tế được tự vệ theo đúng luật chơi.

Quan hệ kinh tế thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ, Việt Nam - ASEAN đang vận hành trên khung pháp lý đó.

2. WTO là một tổ chức mở, ra quyết định trên nguyên tắc đồng thuận, cơ chế lỏng lẻo. WTO là một tổ chức có quá nhiều thành viên giàu nghèo khác nhau, có mối quan tâm khác nhau, nhiều hơn là giống một câu lạc bộ. WTO không thể đi xa hơn, không thể đi sâu hơn, kể từ khi ra đời ngày 1/1/1995 đến nay, WTO đã hoàn thành một công việc có ý nghĩa là phá gỡ hết những rào cản để có một nền thương mại toàn cầu thông thoáng, tự do, và khởi động được quá trình giảm thuế.

Đến hôm nay WTO cơ bản đã cạn sức. Vòng đàm phán Doha coi như thất bại. WTO hôm nay chủ yếu nằm im.

3. WTO nằm im, nhưng nền kinh tế thế giới vẫn vận động, dòng thác toàn cầu hóa vẫn cuộn chảy.

Và các FTA song phương, đa phương đang đồng loạt triển khai. Các FTA đang đưa các dòng thuế XNK tiến tới bằng 0 theo những lộ trình dài ngắn khác nhau.

Tiếp theo Liên minh châu Âu, EU còn vài tháng nữa thôi, ở Đông Nam Á, hình thành một Cộng đồng kinh tế ASEAN - AEC với những đặc trưng cơ bản.

+ Một thị trương, một cơ sở sản xuất thống nhất

+ Một khu vực kinh tế cạnh tranh

+ Một khu vực kinh tế hội nhập đầy đủ vào kinh tế toàn cầu

Quan hệ kinh tế Việt Nam - ASEAN, sẽ vận hành theo khung pháp lý AEC.

4. Trên phạm vi khu vực rộng hơn, cuộc đàm phán TPP đã kết thúc, và hôm nay đã công bố nội dung cam kết. Không những đưa thuế XNK về gần bằng 0, TPP còn xử lý những vấn đề mà WTO không thể xử lý được, như vấn đề doanh nghiệp Nhà nước, vấn đề mua sắm công, vấn đề quyền lập hội của người lao động.v.v…

Sắp tới đây, quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ sẽ vận hành theo khung pháp lý TPP.

Xã hội Việt Nam hôm nay bức xúc, quá bức xúc suốt ngày bàn TPP. Người thì vui, người thì lo, nhưng không biết làm gì và làm thế nào, bắt đầu thế nào, bắt đầu từ đâu và ngồi chờ Chính phủ.

Không cần phải quá bức xúc vì vào sân TPP chưa phải đã ngồi ở thiên đường, không có mâm vàng đã dọn sẵn ở đó. TPP không phải là điểm cuối cùng phải đến. TPP cũng chỉ là một nấc thang trên con đường loài người đi tìm đến một nền kinh tế tự do thông thoáng hơn. Sau TPP sẽ còn những Ti Ti gì nữa xuất hiện. TPP sẽ không phải là của 12 quốc gia đàm phán. Một loạt nước nữa sẽ vào. Hàn Quốc, Thái Lan, Indonesia, Colombia, Costa rica… đã ngỏ ý.

GATT, WTO, EU, NAFTA, AEC, TPP là những nấc thang cao thấp trong cuộc trèo núi đến một nền kinh tế tự do cho phép con người khai thác tốt hơn tài nguyên, sức lao động và trí tuệ con người để đem lại nhiều lợi ích cho con người.

Cũng xin đừng quên rằng, TPP, chiến lược Một vành đai, Một con đường và Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á - AIIB của Bắc Kinh, là những tâp hợp lực lượng cho những cuộc đấu, cuộc cạnh tranh trên phạm vi rộng lớn hơn.

5. Trong hội nhập, giảm thuế XNK là quan trọng, là câu chuyện thời sự được các doanh nghiệp quan tâm.

Câu chuyện giảm thuế XNK cũng chỉ râm ran một thời gian thôi, sau một số năm, cả trong các FTA, cả trong TPP tất cả thuế là 0. Thuế sẽ sớm hết chuyện để bàn.

Có một điều quan trọng hơn cả, phải bàn từ hôm nay, và bàn thật kỹ, đó là câu chuyện kết nối nền kinh tế Việt Nam với nền kinh tế thế giới.

Việt Nam phải kết nối thành công, kết nối tốt hơn là kết nối với các nền kinh tế phát triển như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, kết nối thành công là kết nối với các ngành kinh tế hiện đại, kết nối thành công là kết nối sao để nhanh chóng nâng cao trình độ nên kinh tế Việt Nam.

Bổ sung thứ 3: Nói cho rõ hơn vai trò, vị trí các tập đoàn đa quốc gia trong kinh tế Việt Nam nói chung và quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ, Việt Nam - ASEAN.

Các tập đoàn đa quốc gia đang chi phối sản xuất thế giới, thị trường thế giới, chi phối thị hiếu tiêu dùng. Bạn muốn xuất khẩu hàng may mặc, giày dép vào Mỹ ư? Bạn không thể đến đó thuê cửa hàng để bán, bạn cũng không thể trải tấm nilon lên vỉa hè để bày bán. Bạn chỉ có thể thực hiện những đơn đặt hàng vì hệ thống phân phối bán buôn bán lẻ đã được các tập đoàn quản chặt.

Các tập đoàn đa quốc gia, thông qua bộ máy chính quyền, đang chi phối cả hệ thống luật lệ quốc gia, và luật pháp quốc tế biến hệ thống này phuc vụ cho lợi ích của mình.

Với những WTO, TPP kinh tế thế giới ngày càng mở, càng rộng. Các tập đoàn kinh tế sẽ là người gặt hái nhiều nhất.

Các tập đoàn đa quốc gia, thông qua hoạt động kinh doanh, đang kết nối các nền kinh tế quốc gia lại thành nền kinh tế hội nhập.

Trước đây ta coi các tập đoàn đa quốc gia là con bạch tuộc hút máu nhân dân lao động toàn thế giới ta phải vạch mặt nó, phải tránh xa nó, thì hôm nay đàn bạch tuộc không đến, kinh tế ta không hội nhập được, không phát triển được. Và theo WTO, TPP họ có quyền vào tự do. Việt Nam cũng vậy, ASEAN cũng vậy, các nước khác cũng vậy. Nước nào cũng tìm cách lôi vào càng nhiều càng tốt các con bạch tuộc vào để bóc lột dân mình và để giúp kinh tế mình phát triển.

Trong hoàn cảnh đó, trong thời đại các tập đoàn đa quốc gia đang thống trị nền kinh tế thế giới, nền kinh tế các nước như Việt Nam chủ yếu là nền kinh tế gia công, lắp ráp, làm thuê cho các tập đoàn. Phần Việt Nam đưởng hưởng chủ yếu là tiền công rẻ mạt không quá 10% giá trị hàng xuất khẩu. Hôm nay 72% hàng xuất khẩu của Việt Nam là hàng của nước ngoài. May mặc, giày dép, linh kiện điện tử, máy vi tính, điện thoại, sắt thép, hóa chất.v.v… đều của nước ngoài. Đó là tình trạng chung của các nước đang phát triển, các nước nghèo. Các nước hơn kém nhau là ở chỗ anh nào giỏi hơn gia công sản phẩm trình độ cao hơn, kỹ thuật phức tạp hơn, tiền công khá hơn. Và nói chung cũng phải cạnh tranh để giành giật từng đơn hàng gia công từ các tập đoàn đa quốc gia, từ thị trường Âu, Mỹ, Nhật.

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ, Việt Nam - ASEAN ở trong bối cảnh đó.

Bổ sung thứ 4: Làm gì để thành công hơn trong hội nhập nói chung và trong quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ; Việt Nam - ASEAN.

Trong báo cáo, các ban đã đã đưa ra nhiều đề xuất thiết thực, tôi chỉ muốn đề cập một điều đó là khẩn trương dọn bớt rác rưởi, gai góc, gỡ ách tắc cho dòng chảy toàn cầu hóa được chảy vào nền kinh tế Việt Nam một cách thanh thoát.

Việt Nam hôm nay còn nhiều ách tắc phải dọn gỡ: Nó ở trong tư duy nhận thức, nó ở trong đường lối chính sách, nó ở trong hệ thống pháp luật, nó ở trong cách thức điều hành kinh tế, nó ở trong hệ thống quản lý hành chính, nó ở trong hệ thống giao thông, nó ở trong hệ thống truyền thông.v.v…

Xin cảm ơn!

 

      Giới Thiệu

TÁC GIẢ

    NGUYỄN ĐÌNH LƯƠNG

Sinh năm: Canh Thìn 1940
Quê Quán: Làng Thịnh Lạc, xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Chỗ ở hiện nay: 179 Đặng Tiến Đông, Gò Đống Đa, Hà Nội
Có thâm niên hơn 20 năm đàm phán thương mại cấp Chính phủ, bắt đầu là các Hiệp định với Liên Xô, với tất cả các nước Xã hội chủ nghĩa, sau đó là với các nước khác như Xin-ga-po, Ca-na-đa, Na Uy, Thụy Sỹ,.. và kết thúc là Hiệp định Thương Mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ.

 
|
Hiệp Định Thương Mại Việt Nam - Hoa Kỳ
|
|

Thiết kế website