nguyen dinh luong nguyen dinh luong 1 nguyen dinh luong 2 nguyen dinh luong 3 nguyen dinh luong 4 nguyen dinh luong 5
    Hiệp Định Thương Mại
    Những Bài Viết
   Lượt Truy Cập
Đang online  : 3
Lượt thứ       : 72661

Thực thi Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ:

TÔ NAM - MINH TUẤN thực hiện

Báo Tiền Phong số 203 ngày 21/12/2001

“Tôi lấy làm buồn vì các vị ngồi đây chưa đọc Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ (BTA). Không tìm hiểu kỹ một khung pháp lý mới với nhiều cơ hội và thách thức như BTA thì làm ăn tới đây thế nào?” Ông Nguyễn Đình Lương, Trợ lý Bộ trưởng thương mại, nguyên Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ đã than như vậy trong hội thảo “BTA - cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam” do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức ngày 20 tháng 12 tại Hà Nội. Trên thực tế thì dù BTA đã có hiệu lực ở cả hai nước kể từ ngày 10 tháng 12 nhưng con đường để hàng Việt Nam đi vào thị trường Mỹ không phải đã mở rộng thênh thang như nhiều người đang nghĩ…

 Theo ông Nguyễn Đình Lương, vụ việc cá basa vừa rồi là “một quả đấm gia truyền” của người Mỹ, nhưng qua đó ta cũng rút ra được bài học kinh nghiệm và học hỏi được nhiều từ sự khôn ngoan trên thương trường của họ. Ai cũng có thể nhận thấy vụ việc cá basa vừa qua là trái với tinh thần BTA, nhưng không một luật sư giỏi nào của ta và thế giới nói ra được việc làm đó vi phạm vào điều khoản nào của BTA! Vì thế dù nước nào cũng muốn làm ăn với Mỹ (thị trường khổng lồ mỗi năm nhập khẩu tới 1.200 tỷ đô la hàng hoá, dịch vụ) nhưng chơi được với họ lại rất khó khăn vì họ quá khôn ngoan. Tiến sĩ Peter Bock, chuyên gia của tổ chức Hỗ trợ phát triển Đức (GTZ), cơ quan đồng tổ chức Hội thảo cho biết một nỗi lo lắng là vừa qua nhiều doanh nghiệp dệt may Việt Nam tham gia hội chợ châu Âu đã được nhắc về quyền sở hữu nhãn mác, mẫu mã bởi nhiều hàng của doanh nghiệp Việt Nam trưng bày tại hội chợ đã được công ty châu Âu đăng ký quyền sở hữu. Điều đó cho thấy nếu hàng Việt Nam thâm nhập vào thị trường Mỹ kiểu này sẽ gặp khó khăn do BTA có cam kết bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, kiểu dáng, nhãn mác. Như vậy, dù nguyên tắc tự do thương mại được thực hiện với việc gỡ bỏ hết những rào cản như hạn ngạch, giấy phép, thuế suất… nhưng hàng Việt Nam vẫn chưa phải đã có được một đại lộ thênh thang để đi thẳng vào thị trường Mỹ. Có hai vật cản nội tại của hàng Việt Nam là chất lượng - giá cả và vấn đề quyền sở hữu công nghiệp, nhãn hiệu hàng hoá. Một ví dụ rất đơn giản là hàng dệt may hay da giày của Việt Nam vào Mỹ giờ đây dù đã được hưởng thuế suất thấp (3 - 5%) nhờ BTA có hiệu lực (trước đó chịu thuế 40 - 60%) nhưng giá bán vẫn cao hơn hàng cùng chủng loại của Trung Quốc. Theo giới lãnh đạo của hai hiệp hội ngành nghề này thì dù có hưởng thuế suất 0% thì nhiều mặt hàng dệt may, da giày của Việt Nam vẫn chưa phải là đối thủ cạnh tranh của Trung Quốc. Đó là chưa kể hàng Việt Nam chưa tạo lập được thương hiệu riêng của mình trong thị trường Mỹ. Theo ông Vũ Xuân Tiền, Trưởng ban Nghiên cứu tài chính và doanh nghiệp (Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam) ngoài các tổng công ty 90, 91 có sự chuẩn bị (nhưng còn khá hạn chế) để tham gia ngay “sân chơi” BTA, còn nói chung các doanh nghiệp hiện cứ “bình chân như vại”, nhưng chưa đưa ra được lộ trình hành động cụ thể, thậm chí chưa biết làm gì vì chưa được đọc BTA. Đặc biệt là ngành dệt may - ngành phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu - nếu không đầu tư chiều sâu, có thương hiệu riêng với chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế thì sẽ rất khó khăn vì ngay trong nội địa đã không cạnh tranh được. Còn với ngành thép, nếu Nhà nước bỏ chính sách bảo hộ thì sẽ “chết”. Theo công suất thì 5 năm nữa cung vượt gần gấp đôi so với cầu, trong khi không có thị trường xuất khẩu. Theo ông, những việc doanh nghiệp cần phải làm ngay là phải cơ cấu lại tài chính, nâng vốn để tăng sức cạnh tranh. Đánh giá và thay thế công nghệ đang sử dụng để đạt được sức cạnh tranh của sản phẩm. Đào tạo và đào tạo lại lao động đáp ứng công nghệ mới.

Vậy thì doanh nghiệp Việt Nam “tấn công” thị trường Mỹ bằng cách nào? Theo ông Lương, “sân chơi” BTA đã được thiết lập và có hiệu lực rồi, dù muốn dù không doanh nghiệp Việt Nam cũng phải chơi ở sân này. Song, thắng hay bại lại phụ thuộc vào bản thân các doanh nghiệp Việt Nam. Thông tin mới nhất là ngành dệt may Việt Nam đã có được hợp đồng xuất khẩu cỡ 300 triệu đô la vào Mỹ trong tháng 12 năm 2001 nhờ hiệu lực của BTA. Tuy nhiên, cũng theo ông Lương, doanh số hàng Việt Nam xuất sang Mỹ sẽ tăng lên nhanh chóng trong vòng vài năm tới. Song sự tăng trưởng (cũng trong vòng vài năm ấy) không phải tăng chủ yếu ở nhóm hàng Việt Nam tự sản xuất, mang nhãn mác Việt Nam mà ở nhóm hàng các liên doanh sản xuất. Điều này hợp logic, đơn giản vì người Mỹ quen đi giày Adidas, Reebock, Nike… chứ không phải Vina giày. Điều đó sẽ hút các công ty nước ngoài đầu tư vào Việt Nam để tổ chức hàng hóa xuất sang Mỹ. Các công ty này có thuận lợi là đã quen thuộc thị trường Mỹ, có thương hiệu tin cậy và có hệ thống phân phối sản phẩm dày đặc trên đất Mỹ.

Các ngành hàng khác như xuất khẩu gạo, chế biến thủy sản có thể thừa hưởng kinh nghiệm thâm nhập thị trường Mỹ của cá basa vừa qua (dù có chuyện rắc rối trong thương hiệu). Chúng ta đã thành công nhờ lúc đầu biết lựa chọn tên thương hiệu (catfish) cho loại cá da trơn có râu như basa và chiếm thị trường có doanh số lớn. Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải mở rộng các kênh tiếp thị chuyên nghiệp bên ngoài để quảng bá hàng Việt Nam; nâng cao năng lực sản xuất để đạt được tiêu chuẩn chất lượng ISO; xúc tiến các nghiên cứu thị trường để kêu gọi các nhà đầu tư trong tương lai. Theo lộ trình trong vòng 7 năm thì BTA mới được thực thi đầy đủ mọi hoạt động trên các lĩnh vực đã cam kết, song nếu doanh nghiệp Việt Nam không nhanh chóng triển khai sự chuẩn bị của mình, còn kéo dài thói quen được bao cấp, được bảo hộ của nhà nước thì sẽ thua trên sân chơi BTA.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận thật khách quan rằng chúng ta hoàn toàn có thể tham gia sân chơi BTA một cách bình đẳng. Năm 2001 này, dù phía các công ty Mỹ đã được hưởng quy chế Tối huệ quốc rồi cũng chỉ vào Việt Nam được khoảng 400 triệu đô la, trong khi hàng Việt Nam vào thị trường Mỹ (chưa được hưởng quy chế này) lên 1,1 tỷ đô la. Điều đó cho thấy sự phụ thuộc lớn vào sức mua của thị trường. BTA có hiệu lực đã thực sự đặt Việt Nam vào “đường ray” cạnh tranh toàn thế giới, mà cuộc cạnh tranh đó thắng hay bại là ở chất lượng và giá cả. Bởi thế BTA thách thức Việt Nam cả ở tư duy kinh tế, cung cách điều hành và quản lý cơ chế chính sách./.

      Giới Thiệu

TÁC GIẢ

    NGUYỄN ĐÌNH LƯƠNG

Sinh năm: Canh Thìn 1940
Quê Quán: Làng Thịnh Lạc, xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Chỗ ở hiện nay: 179 Đặng Tiến Đông, Gò Đống Đa, Hà Nội
Có thâm niên hơn 20 năm đàm phán thương mại cấp Chính phủ, bắt đầu là các Hiệp định với Liên Xô, với tất cả các nước Xã hội chủ nghĩa, sau đó là với các nước khác như Xin-ga-po, Ca-na-đa, Na Uy, Thụy Sỹ,.. và kết thúc là Hiệp định Thương Mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ.

 
|
Hiệp Định Thương Mại Việt Nam - Hoa Kỳ
|
|

Thiết kế website