nguyen dinh luong nguyen dinh luong 1 nguyen dinh luong 2 nguyen dinh luong 3 nguyen dinh luong 4 nguyen dinh luong 5
    Hiệp Định Thương Mại
    Những Bài Viết
   Lượt Truy Cập
Đang online  : 3
Lượt thứ       : 72661

THÁO GỠ NHỮNG SỢI DÂY NÍU KÉO KÌM HÃM NHỮNG BƯỚC ĐI TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP

NGUYỄN ĐÌNH LƯƠNG

Nguyên trưởng đoàn đàm phán
Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ

Báo Thanh niên online ngày 12/01/2007 

Ngày 11 tháng 01 năm 2007 vừa qua có thể coi là một ngày lịch sử, ngày Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), ngày Việt Nam có một vị thế bình đẳng với mọi quốc gia trên thế giới. Việt Nam gia nhập WTO với những điều kiện đã thỏa thuận trong “Các văn kiện gia nhập WTO của Việt Nam” kí tại Giơ-ne-vơ ngày 07 tháng 11 năm 2006 giữa Việt Nam và WTO.

Sau khi Việt Nam trình nộp toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế xã hội (trừ lĩnh vực an ninh, quốc phòng) gồm các bộ luật, luật, pháp lệnh, nghị quyết, nghị định, quyết định... các chuyên gia luật pháp quốc tế của WTO và của các nước đã thực hiện một cuộc tổng rà soát, soi xét đối chiếu với các quy định trong các văn bản pháp lí của WTO, rồi bàn với Đoàn đàm phán Việt Nam một lộ trình điều chỉnh bổ sung, những cái gì thiếu thì bổ sung, những cái gì trái với WTO thì sửa đổi... đồng thời thỏa thuận với đoàn Việt Nam một lộ trình mở cửa nền kinh tế Việt Nam ở một mức hợp lí với tình hình mở cửa của các nền kinh tế trên thế giới.

Phải thừa nhận rằng, chưa bao giờ hệ thống luật của Việt Nam được thế giới rà soát, soi xét, kì công như vậy, chưa bao giờ Việt Nam có một cam kết sâu rộng như vậy với thế giới. Chuyện này chỉ có được trong thời hội nhập.

Đây không phải là cam kết tinh thần. Đây là cam kết pháp lí. Đây là sự ràng buộc giữa quyền lợi với nghĩa vụ. Cam kết là để thực hiện. Quá trình thực hiện những cam kết này có kiểm tra, kiểm soát và có chế tài xử vi phạm.

Thực hiện xong những cam kết này Việt Nam sẽ có một nền kinh tế thị trường tự do đích thực. Việt Nam đang phấn đấu để sớm được thế giới công nhận kinh tế Việt Nam là kinh tế thị trường. Muộn nhất theo như thỏa thuận, đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2018, kinh tế Việt Nam sẽ được công nhận là kinh tế thị trường theo như tiêu chuẩn của các nước đã áp dụng lâu nay (không phải tiêu chí ta tự đề ra).

Với một nền kinh tế thị trường tự do đích thực với sự điều hành tài giỏi của một Chính phủ mạnh, trong sạch thực sự vì dân vì nước, chúng ta sẽ có khả năng thu hút được mọi nguồn lực của xã hội để xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, xây dựng một nền kinh tế có sức cạnh tranh cao để tham gia thành công cùng cuộc đua thời đại.

Quá trình thực hiện những cam kết với WTO cũng sẽ là quá trình tạo ra những thay đổi vô cùng sâu sắc trong nền kinh tế và cả trong xã hội Việt Nam, mà hôm nay chưa ai có thể hình dung được hết. Và như vậy hội nhập kinh tế và gia nhập WTO có thể được coi là sự đổi mới sâu sắc nhất trong đường lối đổi mới của Đảng ta.

Tháo gỡ những sợi dây níu kéo kìm hãm những bước đi trong quá trình hội nhập

Theo các thông tin báo chí, sắp tới đây Đảng và Nhà nước sẽ bàn thảo, xây dựng một chiến lược, chương trình để thực hiện thành công công cuộc hội nhập kinh tế. Trong chương trình đó phải chăng nên đề cập đến việc tháo gỡ những khúc mắc, những sự kìm hãm của quá trình hội nhập, mà theo cách ta thường nói là “giải quyết những mâu thuẫn của quá trình phát triển”. Trước mắt, tôi xin đề cập một số mâu thuẫn phải được giải quyết sớm.

Mâu thuẫn thứ nhất: mâu thuẫn giữa yêu cầu của hội nhập phải có tầm nhìn xa, tầm nhìn rộng với những cách nhìn đầy định kiến. Giữa những cách nhìn còn khác nhau với một nhận thức chung, một đồng thuận xã hội.

Đại hội Đảng X đã nhấn mạnh phải đổi mới tư duy nhận thức. Thời đại toàn cầu hóa, nền kinh tế thế giới đã thay đổi cả về quy mô trình độ và cấu trúc.

Đã có một nền kinh tế kết nối và gắn kết với nhau đến từng tế bào, tạo ra một sân chơi chung cho mọi quốc gia, mọi con người mà nước nào lảng tránh thì phải trả giá.

Trong thế giới hôm nay, lợi ích kinh tế, lợi ích chính trị đang chồng chéo đan xen. Bạn và thù hôm nay đang trở thành đối tác, đang trở thành đối thủ cạnh tranh.

Nhận diện cho đầy đủ những thay đổi đã diễn ra và đang diễn ra trong thế giới, nhìn nhận rõ ràng và chính xác chỗ đứng và vị thế của nền kinh tế trong tương quan chung của vũ đài kinh tế thế giới để từ đó xác định cho rõ mục tiêu, bước đi biện pháp đưa đất nước ta phát triển cùng thời đại.

Xã hội ta hôm nay vẫn còn nhiều người lo “chệch hướng”. Có người chân thành lo lắng “chệnh hướng” vì không đủ thông tin, nhưng cũng có người hô hào “chống chệch hướng” vì lợi ích riêng tư.

Một sự đồng thuận xã hội là cần thiết cho những bước đi mạnh bạo tiếp theo trên con đường hội nhập đầy khó khăn này. Sự đồng thuận đó phải là sự đồng thuận được xây dựng trên nhận thức mới về thế giới, về xã hội và về con người.

Tình trạng trống đánh xuôi, kèn thổi ngược sẽ làm phân tán lực lượng, làm chậm bước tiến của dân tộc.

Mâu thuẫn thứ hai: nền kinh tế thị trường thời hội nhập đòi hỏi một cách quản lí điều hành hiện đại khác với kiểu quản lí điều hành thời bao cấp.

Xã hội hôm nay hiểu dần rằng: nền kinh tế thế giới, thị trường thế giới ngày càng thông thoáng và trở thành một thị trường tự do thống nhất khi tháo gỡ hết hàng rào phi quan thuế, và giảm thiểu tối đa hàng rào quan thuế. Kinh tế thị trường là kinh tế cạnh tranh. Cuộc cạnh tranh hôm nay là trên phạm vi toàn cầu, phạm vi khu vực và phạm vi quốc gia. D o đó khi xây dựng chiến lược kế hoạch đòi hỏi phải có sự phân tích cặn kẽ sâu sắc bối cảnh quốc tế, khu vực và các điều kiện của Việt Nam. Các chiến lược kế hoạch phải nhằm tạo dựng khả năng cạnh tranh quốc tế và cho nền kinh tế nói chung cho các ngành hàng và các sản phẩm nói riêng, các biện pháp vì vậy phải có tính thực tế, thực dụng.

Cho đến hôm nay ở ta, chỗ này hoặc chỗ kia có nơi vẫn quen tay xây dựng chiến lược kinh tế ngành, cơ bản theo tập quán thời bao cấp, xây dựng trên cơ sở vật chất (trọng lượng, khối lượng, trị giá, bao nhiêu sản phẩm, bao nhiêu con, bao nhiêu cây, so với cùng kì của năm trước...), không hề đề cập đến khả năng cạnh tranh quốc tế của nền kinh tế Việt Nam, hàng hóa Việt Nam, thậm chí có bộ, ngành còn duy trì chế độ “giao chỉ tiêu sản phẩm”, “giao chỉ tiêu xuất khẩu”, “bảo vệ kế hoạch”. Và trong chiến lược kinh tế của các tỉnh, tỉnh nào cũng xây sân bay quốc tế, cảng nước sâu, trường đại học, nhà máy ximăng, nhà máy giấy, nhà máy đường, nhà máy gạch...

Thế giới đang quản lí xã hội, quản lí kinh tế theo luật. Mọi hoạt động kinh tế xã hội đều được điều tiết bằng các quy phạm pháp luật.

Năng lực hoạch định chính sách, hoạch định chiến lược kế hoạch liên quan đến tầm nhìn và kiến thức nghiệp vụ. Có thể hôm nay ta chưa có đủ những kiến thức đó, chúng ta cũng nên mạnh dạn vứt bỏ cách thức của thời bao cấp, phải học và bắt tay làm rồi dần dà ta sẽ làm được và sẽ làm giỏi. Thế giới sẵn sàng hỗ trợ và tư vấn cho ta, miễn là ta muốn thay đổi, muốn tìm kiếm một cách điều hành kinh tế cho phù hợp với thời kinh tế thị trường, kinh tế hội nhập kinh tế tri thức.

Mâu thuẫn thứ ba: mâu thuẫn giữa yêu cầu phải có bước đi nhanh vững chắc mà chân còn bị dính chặt bao nhiêu dây rợ của các tệ nạn: tham nhũng, lãng phí, chạy chức, chạy bằng, chạy án, chạy tội, chạy thành tích, tình trạng vô cảm, quan liêu, hành dân, hành doanh nghiệp...

Hội nhập kinh tế là tham gia cuộc đua thời đại, cuộc chạy việt dã, chạy từng đoạn, nhưng liên tục, đoạn nào cũng đòi hỏi phải thắng. Muốn thắng trong cuộc đua đó, cơ thể phải thật khỏe mạnh, đầu óc phải thoải mái, ý chí phải cao, không vướng chân bởi bất cứ một vật gì.

Thế mà ta còn vướng chân nhiều quá. Những tệ nạn nêu trên đang bị xã hội lên án mạnh mẽ, Đảng đang quyết tâm trừ khử. Thực tiễn mách bảo rằng không thể giải quyết những tệ nạn này trong ngày một ngày hai. Đây còn là một cuộc chiến của nhiều thế hệ, nhưng thế hệ hôm nay không nên chỉ nghĩ đến chuyện chuyển giao cho thế hệ sau giải quyết.

Mâu thuẫn thứ tư: mâu thuẫn giữa yêu cầu một môi trường kinh doanh thông thoáng, hệ thống pháp luật công khai minh bạch dễ thực thi với tình trạng cố bám giữ “quyền quản lý” càng nhiều càng tốt và một nền hành chính “hành dân là chính”.

Doanh nghiệp, doanh nhân đang trở thành chủ thể hội nhập. Nền kinh tế hội nhập chỉ thành công khi doanh nghiệp, doanh nhân được giải phóng, được tập trung đầu óc trí tuệ của mình cho tư duy sáng tạo, cho việc tìm và nắm bắt cơ hội, cho sự thành công của sự nghiệp kinh doanh.

Muốn có được điều đó, người dân nói chung và các doanh nghiệp nói riêng chỉ mong được sống và hoạt động theo pháp luật. Những cuộc giằng co trong quá trình soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật như các nghị định hướng dẫn thực thi luật: Luật Đầu tư, Luật Cư trú..., cuộc vật lộn với nạn “giấy phép con” và tình trạng quay lưng với việc thực thi các quy định của Chính phủ về cải cách hành chính vừa qua muốn cảnh báo các doanh nghiệp rằng con đường còn lắm chông gai.

Mâu thuẫn thứ năm: xử lí và quản lí thông tin theo tư duy hiện đại và mở với cách tổ chức và quản lí thông tin theo phương pháp truyền thống.

Xã hội hội nhập là xã hội mở, thông tin là hơi thở của nền kinh tế hội nhập, kinh tế tri thức. Thông tin là đầu vào và cũng là sản phẩm. Phải có thông tin đầy đủ nhất và phải sống trong môi trường thông tin thì những quyết định về sản xuất, kinh doanh mới hi vọng đúng đắn và thành công.

Thông tin trên thế giới không thiếu, khá dồi dào, phong phú. Việc xã hội Việt Nam chưa phổ cập tiếng Anh đã hạn chế sự tiếp cận thông tin thế giới qua Internet. Cộng thêm cách tổ chức thông tin còn hời hợt, thiếu bài bản đang tạo ra hiện tượng xã hội thiếu thông tin, nhất là thông tin để làm ăn của các doanh nghiệp. Không có đầy đủ thông tin về ngành mình, sản phẩm mình trên thị trường thế giới, thị trường khu vực và trong nước, nhất thiết không thể có quyết định đúng, cho dù đó là doanh nghiệp giỏi.

Mâu thuẫn thứ sáu: mâu thuẫn giữa yêu cầu có một đội ngũ nhân lực đông đảo và được đào tạo bài bản với một nền giáo dục chậm tiến.

Chúng ta đều hiểu rằng thế mạnh, lợi thế nổi trội của Việt Nam trong quá trình hội nhập là trí tuệ Việt Nam, là con người, là lực lượng lao động. Thời đại đang đòi hỏi phải có nhiều lao động được đào tạo tốt, đòi hỏi phải có nhiều người thật giỏi, thì đất nước mới phát triển được. Những nước và vùng lãnh thổ xung quanh ta như: Nhật Bản, Đài Loan, Hồng Kông, Xin-ga-po... trở nên giàu có hoàn toàn không phải vì có tài nguyên mà chỉ vì biết khai thác trí tuệ con người.

Mặt khác, Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của quá trình hội nhập. Kinh tế Việt Nam hôm nay vẫn là kinh tế của quốc gia đang phát triển. Trong thế giới hôm nay, các nước đang phát triển đi lên đều bắt đầu từ việc đi làm thuê, gia công, lắp ráp hàng cho các nước giàu. Ta cũng đang làm việc đó: gia công hàng may mặc xuất khẩu, giày dép xuất khẩu, linh kiện điện tử xuất khẩu. Các nước và vùng lãnh thổ quanh ta như Hàn Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Xin-ga-po, Thái Lan, kể cả Trung Quốc hôm nay đều bắt đầu từ vị trí người làm thuê, họ đã nhanh chóng trở thành những ông chủ những người giàu có, những quốc gia và vùng lãnh thổ giàu có.

Nghề làm thuê hôm nay có khác hơn là làm thuê ở trình độ cao, như lắp ráp con chip máy tính cho Intel, lập trình cho Microsoft, lắp ráp máy in cho Canon, nghĩa là đòi hỏi có tay nghề cao, thật cao.

Thời đại đòi hỏi ta phải sớm có một đội ngũ cán bộ, chuyên gia giỏi thật đông đảo gồm các nhà quản lý, nhà tư vấn kinh doanh, chuyên gia công nghệ thông tin, giám đốc điều hành để:

- Trước hết đi làm thuê, sau đó sẽ trở thành ông chủ.

- Thu hút công ăn việc làm vào trong nước.

- Có đủ trình độ kiến thức cải tạo, trang bị lại nền kinh tế của ta.

Muốn có một đội ngũ cán bộ chuyên gia giỏi, ngoài việc hỗ trợ và động viên những thanh niên có khả năng đi đào tạo ở các nước phát triển, ta phải có một nền giáo dục hiện đại.

Hội nhập là tham gia cuộc đua thời đại. Trong cuộc đua này, Việt Nam đang là người chạy áp chót. Do đặc thù, đặc điểm của một nền kinh tế đang chuyển đổi, Việt Nam là nước có nhiều khó khăn nhất, nhiều thách thức nhất. Hiện đang cần một cái nhìn thật sự thẳng thắn xem chúng ta đang ở đâu trong nền kinh tế toàn cầu hóa hôm nay, ta đã bị bỏ xa đến đâu, ta có thể khai thác được những lợi thế nào và làm những gì để đưa đất nước tiến cùng thời đại. Đó là những bài toán rất cụ thể, phải dùng đến trí tuệ của cả dân tộc để tính toán, không phải chỉ bằng cách phát động vài đợt thi đua./.

      Giới Thiệu

TÁC GIẢ

    NGUYỄN ĐÌNH LƯƠNG

Sinh năm: Canh Thìn 1940
Quê Quán: Làng Thịnh Lạc, xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Chỗ ở hiện nay: 179 Đặng Tiến Đông, Gò Đống Đa, Hà Nội
Có thâm niên hơn 20 năm đàm phán thương mại cấp Chính phủ, bắt đầu là các Hiệp định với Liên Xô, với tất cả các nước Xã hội chủ nghĩa, sau đó là với các nước khác như Xin-ga-po, Ca-na-đa, Na Uy, Thụy Sỹ,.. và kết thúc là Hiệp định Thương Mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ.

 
|
Hiệp Định Thương Mại Việt Nam - Hoa Kỳ
|
|

Thiết kế website